نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه در گیلان با هدف بررسی فرصت ها، مزیت ها، مشکلات و چالش های تجارت بین کشورهای ایران و روسیه به ویژه گیلان و آستراخان به عنوان دروازه‌های ورودی تجارت ۲ کشور چهارشنبه ۱۵ مهرماه در منطقه آزاد انزلی برگزار شد.
به گزارش خط اول، این اجلاس با محوریت استان‌های گیلان و استراخان و با حضور سرگئی ولادیمیرویچ آزارف سرکنسول فدراسیون روسیه در رشت، احمد حیدریان سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در فدراسیون روسیه، هادی حق شناس استاندار گیلان، محمدعلی دهقان دهنوی رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، تیمور پورحیدری مسئول راهبری توسعه صادرات ایران در آستراخان و مدیر کل صنعت، معدن و تجارت گیلان برگزار شد.
این اجلاس ۲ پنل تخصصی بررسی چالشها و موانع توسعه تجارت غیر نفتی ایران و روسیه از درگاه آستراخان و از موانع تا راهکار نقش دستگاههای اجرایی در تسهیل تجارت ایران و روسیه و بررسی چگونگی ورود به بازارهای روسیه و اوراسیا از درگاه استراخان داشت.
طاعتی‌مقدم: همکاری اقتصادی ایران و روسیه باید به سرمایه‌گذاری مشترک برسد
مصطفی طاعتی‌مقدم مدیرعامل و رئیس هیات مدیره سازمان منطقه آزاد انزلی در این اجلاس اظهار کرد: امروز دیگر تنها سخن از مبادله کالا میان ۲ استان و بنادر یکدیگر نیست، بلکه سخن از ایجاد زنجیره‌های جدید ارزش از حمل‌ونقل و لجستیک تا انبارداری و توزیع، ترانزیت، سرمایه‌گذاری، تولید مشترک و حضور در بازارهای ثالث است.
وی با اشاره به پیشینه تاریخی روابط گیلان و آستراخان افزود: روابط گیلانیان و آستراخانی‌ها طی حدود ۴۰۰ سال گذشته بر بستر زیست‌بوم مشترک دریای کاسپین شکل گرفته و در این مدت تجربه‌های مختلفی در حوزه تجارت، فرهنگ، ارتباطات اجتماعی و مناسبات اقتصادی میان دو سوی این دریا ایجاد شده است.
طاعتی مقدم اضافه کرد: امروز پس از گذشت چند قرن، دریای کاسپین و موقعیت ممتاز گیلان و آستراخان ما را در برابر یک فرصت تاریخی قرار داده است، اما این بار هدف، تکرار تجارت گذشته نیست، بلکه باید الگوهای جدیدی از همکاری اقتصادی طراحی شود.
وی با اشاره به زیرساخت‌های ایجادشده برای توسعه همکاری‌های اقتصادی ایران و روسیه بیان کرد: منطقه آزاد انزلی و منطقه ویژه اقتصادی لوتوس در آستراخان بخشی از این زیرساخت نهادی است؛ این زیرساخت‌ها می‌توانند تجارت را به سرمایه‌گذاری و حمل‌ونقل را به ایجاد ارزش افزوده تبدیل کنند.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی با اشاره به کریدور بین‌المللی شمال-جنوب و موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا اظهار کرد: اکنون پرسش اصلی این نیست که میان ایران و روسیه ظرفیت همکاری وجود دارد یا خیر، بلکه پرسش این است که چگونه این ظرفیت را به پروژه‌های واقعی، قراردادهای پایدار، سرمایه‌گذاری مشترک و جریان مستمر کالا تبدیل کنیم.
استاندار گیلان : ۵ هکتار بارانداز در فرودگاه رشت ایجاد می‌شود
هادی حق‌شناس استاندار گیلان نیز در این اجلاس اظهار کرد: از زمان افتتاح فرودگاه رشت بیشترین تعداد پرواز در شهریورماه امسال با ۶۴۰ پرواز ثبت شد که یک‌سوم این پروازها خارجی و به مقصد روسیه، ترکیه و عراق بوده است.
به گفته وی با رفع مشکلات ایجادشده، انتظار می‌رود پروازهای فرودگاه رشت حداکثر تا هفته آینده به شرایط قبلی و حتی بهتر از آن بازگردد.
حق شناس با اشاره به ظرفیت‌های گسترده حمل‌ونقل دریایی، ریلی، زمینی و هوایی استان اظهار کرد: گیلان آماده استفاده از این ظرفیت‌ها برای توسعه تجارت و کاهش هزینه جابه‌جایی کالا و تقویت مبادلات اقتصادی کشور است و فلسفه برگزاری این اجلاس، توجه بیشتر به امکانات و زیرساخت‌هایی است که دولت در شمال کشور ایجاد کرده و لازم است بخش خصوصی نیز در حوزه نرم‌افزاری و استفاده از این ظرفیت‌ها فعال‌تر شود.
وی افزود: فرآیندهای گمرکی، راه‌آهن، سازمان بنادر، منطقه آزاد و سایر دستگاههای مرتبط با تجارت با وجود برخی مشکلات در حال انجام است و افزایش مطالبه‌گری بخش خصوصی می‌تواند به استفاده بیشتر از این امکانات منجر شود.
استاندار گیلان با اشاره به ظرفیت‌های مرزی استان اظهار کرد: گیلان از مرز دریایی، ریلی، زمینی و هوایی برخوردار است و تکمیل راه‌آهن رشت ـ آستارا می‌تواند این ظرفیت‌ها را در خدمت توسعه حمل‌ونقل و تجارت کشور قرار دهد.
حق شناس در ادامه با اشاره به توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و بنادر شمالی کشور طی ۲۶ سال گذشته، تصریح کرد: ظرفیت‌های ایجادشده در شمال کشور باید از تقاضای بالقوه به تقاضای موثر تبدیل شود و سهم بنادر شمالی در تجارت خارجی افزایش یابد.
وی ادامه داد: در اقتصاد دو مفهوم تقاضای بالقوه و تقاضای موثر وجود دارد؛ تقاضای بالقوه به معنای تمایل و نیاز طبیعی مردم و تقاضای موثر زمانی شکل می‌گیرد که امکان تحقق آن تقاضا فراهم شود؛ این موضوع در تجارت نیز وجود دارد.
حق‌شناس اظهار کرد: در سال ۲۰۰۰ میلادی، حدود ۲۶ سال پیش ایران، روسیه و هند در سن‌پترزبورگ تفاهم‌نامه کریدور شمال–جنوب را تنظیم کردند تا از ظرفیت‌های سه کشور برای شکل‌گیری ارتباطات تجاری استفاده شود؛ در طول این سال‌ها اتفاقات مهمی در بخش زیرساختی کشور رخ داد و ظرفیت سخت‌افزاری بنادر ایران در دریای کاسپین بیش از ۲ تا سه برابر افزایش یافته است.
وی تصریح کرد: در زمان تنظیم تفاهم‌نامه کریدور شمال–جنوب، بندر کاسپین و برخی از زیرساخت‌های کنونی وجود نداشت و اتصال ریلی به بنادر امیرآباد و کاسپین نیز ایجاد نشده بود؛ اتصال ریلی جمهوری آذربایجان به داخل خاک ایران در آستارا نیز در آن زمان وجود نداشت، در این سال‌ها دولت‌های مختلف توانستند زیرساخت‌های ریلی، جاده‌ای، بندری، فرودگاهی و پایانه‌ای را توسعه دهند.
استاندار گیلان با بیان اینکه آستارا نمونه‌ای کم‌نظیر از هم‌زمانی ظرفیت‌های حمل‌ونقل است، اظهار کرد: امروز آستارا در مقیاسی کوچک، هم مرز دریایی، هم مرز ریلی و هم مرز جاده‌ای دارد و چنین ظرفیتی برای حمل‌ونقل خارجی ظرفیتی مهم محسوب می‌شود.
حق‌شناس تصریح کرد: اکنون موضوع اصلی این است که آیا از این زیرساخت‌ها استفاده می‌شود یا خیر و فلسفه برگزاری این همایش و اجلاس استانداران را باید از همین زاویه مورد توجه قرار داد.
سرکنسول روسیه در رشت: با ایران تعامل تنگاتنگ و نزدیکی داریم
سرگئی ولادیمیرویچ آزارف سرکنسول فدراسیون روسیه در رشت هم در نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه با محوریت استان‌های گیلان و آستراخان در منطقه آزاد انزلی مباحث و موضوعات مطرح شده در این اجلاس را بسیار مفید و سازنده دانست و با اشاره به روابط دیرینه و حسن همجواری میان آستراخان و استان گیلان تاکید کرد: توافقنامه همکاری تجاری میان این دو منطقه از سال ۱۹۹۴ میلادی لازم‌الاجراست.
وی ادامه داد: بین استان‌های آستراخان روسیه و استان گیلان روابط تجاری و اقتصادی پایدار و مستحکم شکل گرفته است و محور اصلی این روابط و همکاری‌ها تجارت، لجستیک در چهارچوب کریدور بین المللی حمل و نقل شمال جنوب است از طریق این مسیر کالاها از هند و چین و سایر کشورها از راه ایران به این منطقه منتقل می‌شود.
وی ادامه داد: در منطقه آستراخان نزدیک ۱۰۰ بنگاه اقتصادی توسط نمایندگان کسب و کار استان گیلان تاسیس شده که فعال هستند.
سرکنسول فدراسیون روسیه در رشت یاد آور شد: جامعه تجاری آستراخان علاقه‌مند به گسترش روابط موجود و برقراری تماس‌های جدید با شرکای ایرانی است و طرف ایرانی نیز علاقه خود را به تقویت همکاری‌ها در حوزه‌های گوناگون ابراز کرده است.
وی با اشاره به روابط دیرینه فرهنگی استان آستراخان روسیه با ایران افزود: از جمله پروژه‌های مشترک میان آستراخان و ایران می‌توان به جشنواره «فصل‌های خزر»، نمایش فیلم‌های ایرانی و فیلم‌های مستند اشاره کرد.
سرکنسول فدراسیون روسیه در رشت ادامه داد: در سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۲۳ نیز فیلم «دریای مهربانی» به کارگردانی نادر معصومی با موضوع تاریخ روابط آستراخان و استان گیلان ساخته شد.
آزارف تصریح کرد: سال گذشته نیز در مسکو نخستین نمایش فیلم «سمفونی شهرها؛ پنجره‌های دوستی» که توسط متخصصان گیلان و آستراخان ساخته شده بود، برگزار شد.
دهقان دهنوی: سهم ایران از بازار ۳۰۰ میلیارد دلاری روسیه ناچیز است
محمد علی دهقان دهنوی رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران اظهار کرد: توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری با روسیه از برنامه‌هایی است که طی سال‌های گذشته دنبال شده و یکی از مهم‌ترین اقدامات در این مسیر، اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا بوده است.
وی افزود: این موافقت‌نامه از اردیبهشت ۱۴۰۴ اجرایی شده و بر اساس آن، تعرفه ۸۷ درصد کالاها در تجارت ایران با پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا که روسیه بزرگ‌ترین آنهاست، به صفر رسیده است.
معاون وزیر صمت ادامه داد: صفر شدن تعرفه‌ها برای تجار ایرانی یک مزیت و قدرت رقابتی ایجاد کرده و صادرکنندگان کشور می‌توانند با استفاده از این فرصت، در بازار کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا نسبت به رقبای خود یک گام جلوتر باشند.
وی تاکید کرد: همگرایی اقتصادی و تجاری با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا باید ادامه یابد و لازم است با استفاده بهینه از این فرصت، همه فعالان اقتصادی و ظرفیت‌های موجود کشور برای افزایش سهم ایران از بازار روسیه پای کار بیایند.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای توسعه صادرات به روسیه گفت: بر اساس بررسی‌های انجام شده بیش از ۵۰ میلیارد دلار از واردات روسیه با کالاهایی که ایران امکان صادرات آن را دارد، هم‌پوشانی دارد و فعال‌سازی این ظرفیت می‌تواند صادرات ایران به این کشور را از یک تا ۲ میلیارد دلار فعلی به ۱۰ یا حتی ۲۰ میلیارد دلار افزایش دهد.
دهقان دهنوی ادامه داد: علاوه بر این ظرفیت باید ظرفیت‌های جدیدی نیز ایجاد شود و برای فعال کردن این ظرفیت‌ها، برنامه‌ریزی و برقراری ارتباط مستقیم میان فعالان اقتصادی ۲ کشور ضروری است.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران با بیان اینکه گیلان دارای موقعیتی ویژه در تجارت با روسیه است تصریح کرد: این استان علاوه بر ظرفیت‌های تولیدی و محصولات صادراتی خود، از نظر لجستیکی نیز می‌تواند نقطه ارتباطی و دروازه تجارت کشور باشد.
دهقان دهنوی اظهار کرد: این استان از طریق دریا با روسیه و همچنین قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان ارتباط دارد و مسیرهای زمینی و ریلی نیز ظرفیت‌های دیگری برای توسعه تجارت فراهم کرده‌اند.
وی ادامه داد: بخشی از پروژه ریلی در حال تکمیل است و اکنون نیز ارتباط ریلی در مرز برقرار است؛ همچنین بخشی از کالاهایی که از چین به منطقه منتقل می‌شوند از مسیر قزاقستان و بندر آکتائو به بندر انزلی می‌رسند و از اینجا در کشور توزیع می‌شوند.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران تاکید کرد: این ظرفیت‌ها نشان می‌دهد گیلان علاوه بر توسعه تجارت خود می‌تواند به یک هاب بزرگ تجاری برای کشور تبدیل شود.
