ناترازی انرژی

مسعود پزشکیان از وقتی به عنوان رییس جمهور انتخاب شد بطور مداوم دم از ناترازی انرژی زد تا مردم را به اصلاح الگوی مصرف دعوت نماید، هنوز طرح مدونی، جز صرفه جویی، در این خصوص برنامه ریزی نکرده بود که بسیاری از تاسیسات انرژی در جنگ تحمیلی اخیر بمباران شده و ناترازی انرژی در کشور، ناترازتر شد، حال تنها چیزی که به ذهن دولت و وزارت نیرو رسید تا مانع از خاموشی های گسترده شوند، تسریع دادن و تسهیل کردن، مسیر رفتن به سمت احداث نیروگاه های انرژی های تجدیدپذیر مثل انرژی خورشیدی، بادی و برقابی بود، حرکت خوبی بود و اتفاقات خوب تری نیز در سراسر کشور رخ داد اما در گیلان، منهای تاسیسات بادی و برقابی منجیل که از گذشته دور بنا شده بود، بنا به گفته وزارت نیرو تا پایان خرداد ماه، حتی یک کیلووات هم در این ایام پرماجرا، از مسیر انرژی های تجدیدپذیر به شبکه توزیع برق اضافه نشد، موضوع مهمی که معاون برنامه ریزی و تحقیقات شرکت برق منطقه ای گیلان ضمن تایید آن، دلیل اصلی اش را نداشتن زمین عنوان می کند و می گوید: حتی اگر اندک زمین مناسبی در اقلیم پرتابش گیلان در منجیل و لوشان یافت شود درگیر ممانعت های محلی است و احداث نیروگاه را دچار مختل می کند.

پیش به سوی انرژی‌های تجدیدپذیر

دکتر فرزاد فلاحی در گفتگویی مفصل با خبرنگار خط اول به این مهم پرداخت و گفت: دلیل اصلی ناترازی انرژی، عدم توسعه تولید، همگام با رشد مصرف است. وقتی میزان مصرف از تولید بالاتر می‌رود، ناترازی پیش می‌آید. ناترازی در حوزه انرژی برق و صد البته اهمیت حفظ محیط زیست، توجه بیش از پیش به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان منابع پاک، پایدار و سازگار با محیط زیست را ضروری می‌سازد. سیاست‌گذاری‌های جدید دولت هم در این خصوص استفاده از توان سرمایه‌گذار بخش خصوصی است. استان‌هایی که پهنه‌های خورشیدی مناسب دارند، با گرد و غبارهای کمتری مواجه هستند و دسترسی به شبکه راحت هست و بطورکل برای این کار مستعد هستند باید سرمایه گذاری در صنعت برق و احداث نیروگاه های تجدید پذیر را در اولویت قرار دهند. در جنوب استان گیلان هم اقلیم پرتابشی وجود دارد که برای سرمایه گذاری در این بخش بسیار مناسب است اما با چالش‌هایی مواجه است.

راه اندازی ستاد مخصوص سرمایه گذاری

وی افزود: از همان ابتدا که بحث تجدیدپذیر مطرح شد شرکت برق منطقه ای گیلان با راه اندازی یک ستاد مخصوص سرمایه گذاری، مراحل احداث نیروگاه‌ها را مورد پیگیری قرار داد؛ ما در دو زمینه بحث احداث نیروگاه‌های خورشیدی را پیش می بریم:

یک: ادارات و دستگاه های دولتی که طبق ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری موظفند ۲۰ درصد از انرژی مصرفی خود را از طریق تجدیدپذیرها تأمین کنند که البته از سال 1402 سالانه ۵ درصد به آن اضافه می‌شود.

دو: صنایع که طبق ماده ۱۶ جهش تولید دانش‌بنیان باید سالانه یک درصد از مصرف خود را از مسیر انرژی‌های تجدیدپذیر تامین کنند و سالی یک درصد هم به ان اضافه می شود.

«سیمان خزر» تنها شرکت پیشرو در احداث نیروگاه

معاون برنامه ریزی و تحقیقات شرکت برق منطقه ای گیلان به اقداماتی که در حوزه صنایع، انجام شد اشاره کرد و گفت: صنایع فولادی و صنایع سیمانی، با حضور استاندار گیلان چندین جلسه داشتند و تشویق شدند که بابت ضوابط ماده ۴ و ماده ۱۶ دانش بنیان، احداث نیروگاه تجدیدپذیر را در دستور کار قرار دهند، مکاتبات متعددی شده، پیگیری‌های مکرری شده، اما با وجود اینکه صنایع می دانند وفق ضوابط ماده چهار در صورت احداث نیروگاه از محدودیت بار معاف خواهند شد، باز هم موضوع به کندی پیش می رود. البته تنها شرکتی که در استان گیلان تا مراحل نهایی پیش رفته، «شرکت سیمان خزر» است. آن‌ها برآورد اولیه احداث نیروگاه ۲۸ مگاواتی در منطقه لوشان را داشته‌اند و مراحل تملک زمین (حدود ۳۸ تا ۴۰ هکتار) در حال نهایی شدن است. مجوز ها را گرفته، پروانه احداث و بهره برداری را اخذ کردند و الان فقط در آستانه در اختیار گرفتن زمین و عملیات اجرایی هستند.

وی افزود: در حوزه دستگاه های اجرایی هم اتفاقات خوبی افتاد؛ استاندار گیلان حمایت‌های زیادی کردند و کمیته عالی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را تشکیل داده اند تا به جای اینکه ادارات تک به تک بر روی سقف بام های محدود خود پنل نصب کنند، سهم و سرمایه خود را بیاورند و بصورت تجمیعی در یک منطقه مناسب نیروگاه احداث کنند و هر یک سهم خود را ببرند. از همین رو دو سایت «زمین دانشگاه گیلان» و «سایت شهید بابائیان منجیل» برای احداث نیروگاه‌های تجمیعی ادارات معرفی شده‌اند تا دستگاه های دولتی بتوانند با تجمیع سهمیه‌های خود، نیروگاه احداث کنند. این روند البته همچنان در دست پیگیری است.

چرا سرمایه‌گذاری در گیلان کمتر از استان‌های دیگر است؟

دکتر فلاحی در پاسخ به این پرسش گفت: باتوجه به ارزش بالای زمین در گیلان سرمایه‌گذاران رغبت کمتری برای سرمایه گذاری در آن دارند ضمن اینکه اقلیم گیلان در اکثر نقاط اقلیم پرتابشی نیست و سرمایه‌گذاران تا خیالشان از بابت بحث توجیه اقتصادی جمع نشود وارد چنین سرمایه گذاری پرریسکی نمی شوند، حتی ارزش زمین در جنوب گیلان که از اقلیم مناسب و پرتابشی برای احداث نیروگاه های خورشیدی و بادی برخوردار است نیز به گونه ای است که سرمایگذاران مداوم برای تملک زمین با چالش‌ها و ممانعت‌های محلی مواجه می شوند و با ادعاهای مالکیتی بومیان منطقه، اغلب پروژه متوقف می شود. نمونه واضح آن پروژه‌های شرکت «گسترش انرژی پاسارگاد» در ناحیه جنوبی استان در جمال‌آباد و قره‌تیکان است.

کمبود زمین و ممانعت های محلی

وی افزود: درست است که پنل‌های جدید در اقلیم‌های مختلف کار می‌کنند، اما در گیلان به ازای هر مگاوات برق، یک و نیم هکتار زمین نیاز است. اختصاص این مقدار از اراضی جنگلی و کوهستانی ارزشمند گیلان، مستلزم جنگل‌تراشی است و آسیب‌های زیست‌محیطی است. راهکار درست، استفاده از بام ساختمان‌ها و صنایع است، نه زمین‌های جنگلی. بنابراین مشکل اصلی ما در گیلان نبودِ زمین صاف و مسطح مناسب است و هرجایی که زمین داریم، با چالش‌های اجتماعی و ممانعت‌های محلی مواجه می‌شویم. سرمایه‌گذار هم با دیدن این چالش‌ها، سختی‌های مسیر دسترسی و هزینه‌های احداث پست و خط انتقال، دلسرد می‌شود.

البته معاون برنامه ریزی و تحقیقات شرکت برق منطقه ای گیلان معتقد است شرکت دست از تلاش برنداشت و از باب کمک به سرمایه گذاران بومی و تقویت استان و ایجاد اشتغال، هم اکنون پیگیر احداث نیروگاه خورشیدی در زمین های مجاور خطوط راه آهن در شهرک صنعتی لوشان هست، وی تصریح کرد: مکاتباتی هم در این خصوص داشتیم و جلسات متعددی هم برگزار شد، ما دو زمین در شهرک صنعتی لوشان در مجاورت خطوط ریلی شناسایی کردیم و الان در فرایند اخذ رقم اجاره بها و بحث کارشناس رسمی از سوی شرکت شهرک های صنعتی استان است امیدواریم بتوانیم آن زمین‌ها را بدون ممانعت در اختیار بگیریم.

توسعه نیروگاه های بادی

دکتر فلاحی در پایان به موضوع احداث و توسعه نیروگاه های بادی نیز اشاره کرد و گفت: در راستای احداث نیروگاه بادی، ناحیه هرزبیل در جنوب استان گیلان را شناسایی کردیم که منطقه بسیار بادخیزی هست، از همین رو زمین هایی را در اطراف سد سفیدرود شناسایی کردیم، از ادارات و دستگاه های دولتی که زمین های تحت مالکیت در آن مناطق دارند کمک خاستیم تا بتوانیم طبق ضوابط و مقررات آن را به سرمایه گذاران واگذار کنند. همکاری های لازم درحال شکلگیری است و امیدواریم که در حوزه احداث نیروگاه بادی هم بتوانیم همپای انرژی خورشیدی پیشرو باشیم. البته بحث ارتقای ظرفیت تولیدی نیروگاه بادی سبز منجیل را هم پیگیر هستیم، جلساتی با ساتپا و استانداری داشتیم و حتی تا فرایند اخذ مصوبات ریاست جمهوری هم پیش رفتیم تا نیروگاه بادی منجیل را توسعه دهیم، ما به شدت پیگیر هستیم تا با راه اندازی نیروگاه های خورشیدی و بادی در جنوب گیلان بتوانیم ظرف یک تا دو سال آینده در رتبه بندی های کشوری، گیلان را حائز رتبه کنیم و با این رشد در خدمت مردم و صنعت استان باشیم.